لۇغەتنى كۆرۈش: ي
- يەتۈرمەك — يەتكۈزمەك؛
- يەتۈشمەك — يەتمەك ، يېتىشمەك ، كامالەت تاپماق ، تاكامۇللاشماق؛ [يەتۈشمەك يەتۈشگەن ئەل --- كامالەتكە يەتكەن ئادەملەر ، يېتىشكەن كىشى
- يەتى — يەتتە؛ [يەتى ئىقلىم --- يەرشارىدىكى ئىنسانلار ئورۇنلاشقان جايلار. كونىچە ، يەرشارىنىڭ جۇغراپىيەلىك تەقسىماتى؛ [يەتى ئاتا
- يەتىق — يېتىلگەن ، پۈتكەن ؛ نەتىجە ؛
- يەتىگەن — يەتتە يۇلتۇز؛
- يەتىم — يېتىم ، خىزمەتكار ، ئالىقانات ، لۈكچەك ، كاتتا ، يىرىك ، ئېسىل ،يېگانە؛ [دۇررى يەتىم --- تەڭدىشى يوق مەرۋايىت]؛
- يەتىمانە — يېتىملەرچە ، لۈكچەكلەرچە؛
- يەتىمخانە — يېتىملار يۇرتى؛
- يەتىملىك — يېتىملىق ؛ جېدەل ، غەۋغا ؛
- يەخاب — مۇز سۈيى ، مۇز تۇتقان سۇ؛
- يەخنى — شورپا ؛ پىششىق گۆش ؛ ساقلانغان نەرسە؛
- يەد — قول؛ كۆچمە مەناسى: كۈچ - قۇدرەت؛ مال - مۈلۈك؛ [يەدى بەيزا --- ئاپپاق قول؛ (كۆچمە مەناسى) زور كۈچ ، قۇدرەت]؛ [يەدى تۇلا -
- يەدە — ؛[يەدە= يادا/يادە]؛ ئەپسۇن بىلەن يېغىن ياغدۇرۇش ياكى توختاتىش ئۈچۈن ئىشلىتىلىدىغان تاش؛ [يەدە قىلماق --- يېغىن ئەپسۇنى ئ
- يەدەچى/ ياداچى — يېغىن ئەپسۇنچىسى (يېغىن ئاغدۇرۇش ياكى توختاتىش ئۈچۈن ئەپسۇن ئوقۇغۇچى)؛
- يەدەچىلىق/ ياداچىلىق — يېغىن ئەپسۇنچىلىقى؛
- يەر — قۇرۇقلۇق.
- يەر — جاي ، ئورۇن ، يەر ، ماكان ، مەرتىۋە؛ مەملىكەت؛ [يەر ئۆيلەمەك --- تەزىم قىلماق ،ھۆرمەت يۈزىسىدىن ئېگىلمەك]؛ [يەر بەرمەك -
- يەر تەۋرەش — يەر قېپىنىڭ تۇيۇقسىز ھەرىكەتلىنىشى ياكى تىترىشى نەتىجەسىدە يۈز بېرىدىغان تەبىئىي ئاپەتنى كۆرسىتىدۇ. بۇ ھادىسە كۆپىنچە يە
- يەر ياڭىقى — زىرائەت تۈرى؛
- يەراق — يىراق؛ ق. ياراق؛
- يەرەقان/يەرقان — سېرىق كېسەللىكى؛
- يەرشارى — ؛[چاغاتايچە ئاتاشلىرى: كۇرەئى ئەرز/ جىرمى غەبرا]؛ يەرشارى قۇياش سىستېماسىدىكى ئۈچىنچى پىلانېت بولۇپ، ھاياتلىق بارلىقى ئې
- يەرگۈ — پەس ، تۆۋەن ، پاكار ؛
- يەرلىك — Local(سۈپەت/ئىسىم)--سۈپەت شەكلىدە بەلگەلىك بىر رايون، جاي, ئورۇنغا دائىر، يەرلىك؛ ئىسىم شەكلىدە يەرلىك كىشى، يەرلىك رېست