لۇغەتنى كۆرۈش: د
- دەللال — ئىش باشقۇرغۇچى ، ئىككى تەرەپ ئوتتۇراسىدىكى ئىشلارنى يۈرۈشتۈرگۈچى؛ قىلىق ، غەمزە ، ناز - كەرەشمە ، كۆز ئوينىتىش، قاش ئېتى
- دەللالە — خوتۇن ؛ كۆچمە مەناسى: ھىيلە - مىكىرلىك ئايال؛
- دەللە — ھەييار خوتۇن، ھىيلىگەرلىك ئايال؛ [دەللە تۇلمۇھتالە --- چۆچەكلەردە ئەسكىلىكتە داڭ چىقارغان خوتۇن]؛
- دەلۋ — سوغا ، ئاسما سوغا ، تۇڭ؛ كونا ئاسمانشۇناسلىق ئىلمى بويىچە قۇياشنىڭ ھەرىكەت دائىرەسىدىكى 12 بۇرجنىڭ بىرى؛ كونا شەمسىيە كا
- دەلۋە — شەمسىيە 11-ئاي ؛ قەمەرىيە 2 - ئاي؛ئەرەب ئاستىرونومىيىلىك كالىندارىدا 1-ئاينىڭ نامى.
- دەلى — دەيلىك؛
- دەلىر — يۈرەكلىك ، شىجائەتلىك ، دادىل ، قورقماس ، باتۇر؛
- دەلىرانە — جەسۇرانە ، باتۇرلارچە ، دادىللىق بىلەن ، قورقماستىن؛
- دەلىك — تۆشۈك؛
- دەلىل — پاكىت ، ھۆججەت ، ئاساس ، يول باشلىغۇچى ، يولباشچى ، يېتەكچى؛ [دەلىل بولماق ---يول باشلىغۇچى بولماق ، باشلامچىلىق قىلماق]
- دەلىل ئاۋەر — دەلىل كەلتۈرگۈچى ، ھۆججەت كۆرسەتكۈچى؛
- دەلىلۇللاھ — ئاللا ئەۋەتكەن يولباشلىغۇچى؛
- دەم — ؛1) ئان ، دەم ، ۋاقىت ، نەپەس؛ [دەم ئاچماق --- ئېغىز ئاچماق ،گەپ قىلماق]؛ [دەم تاپماق --- راھەت تاپماق ، جانلانماق]؛ [دە
- دەمادەم — ئۈزلۈكسىز ، دەممۇدەم ، كەينى - كەينىدىن؛
- دەمار — ؛1) تارمار ، گۇمران ، گۇم قىلىش ، بىتچىت قىلىش ، ھالاك قىلىش؛ 2)پەي ، سىڭىر ،تومۇر ؛ ئومۇرتقا؛
- دەمان — ھۆركىرىگەن ، قورقۇنچلۇق؛ [دەمان چەكمەك --- ھۆركىرىمەك]؛ [پىل دەمان --- ھۆركىرىگەن پىل ، كۈيلىگەن پىل ، مەست پىل]؛
- دەمان — دېمەيمەن؛
- دەمەمەك — دېمەسلىك ، ئېيتماسلىق؛
- دەمەن — بۇرۇن ئاھالە ئولتۇرغان (كېيىن كۆچۈپ كەتكەن ) جاي؛
- دەمەھەل — ئۆز ۋاقتىدا؛ تۇرغان يېرىدە؛
- دەمبەدەم — ھەردەم ، ھەر ۋاقىت ، ئارقا - ئارقىدىن ، ئۈزلۈكسىز؛
- دەمساز — ھەمدەم ، ئۈلپەت ، دوست ، سىرداش ، يېقىن ؛ سۆھبەتداش؛
- دەمسازلىغ — ھەمدەملىك ، ئۈلپەتلىك ، دوستلۇق ، سىرداشلىق ، ھەمسۆھبەتلىك؛
- دەمسەرد — لاۋزا ، تېتىقىسىز (گەپ ) ؛ سوغ نەپەس؛