لۇغەتنى كۆرۈش: ي
- ياتۇغانچى — ياتۇغان چالغۇچى ؛ مۇزىكاچى ؛ سازەندە؛
- ياتۇق — ئەسكەرلەر يېنىدا ئالىپ يۈرىدىغان سۇدان ، باكلاشكا؛
- ياتۇل — قورۇق ، ئېكىن مەيدانى؛
- ياجوج(يەجۈج)؛ — ئىسلام دىنى ئېتىقادى بويىچە، قىيامەت كۈنى پەيدا بولىدىغان پاكار بويلۇق بەد-بەشىرە ئادەملەر؛
- ياچىۋەك — Mantis(ئىسىم)--ياچىۋەك دېگەن ھاشارەتنى بىلدۈرىدۇ.(بۆشۈكتەۋەت دەپمۇ ئاتىلىدىكەن)؛ بۇ ئۇزۇن بويلۇق، ئىنچىكە تېنى، ئالدىنقى
- ياخشى/قۇدۇق — Well(رەۋىش/سۈپەت/ئىسىم/ئۈندەش)--كۆپ مەنالىق بولۇپ، تۆت تۈرلۈك ئىشلىتىلىشى بار. (1)رەۋىش بولۇپ ئىشلەتكەندە "ياخشى، ئۇقۇمل
- ياخشىلار بارماق — ئىپادەسى بەك ياخشى بولماق؛
- ياخۇد — ؛«يا ، ياكى ، يا بولمىسا» دېگەنگە ئوخشاش مەنالارنى بىلدۈرىدۇ؛
- ياد — ئەس ، خاتىرە؛ [ياد بەرمەك --- ئەسكە ئالماق ، ئەسلەتمەك]؛
- ياد ئاۋەر — ئەسلىتىدىغان ، ئېسىگە كەلتۈرىدىغان ؛ ئاگاھلاندۇرغۇچى ، ئەسلەتكۈچى؛
- ياد بەرمەك — ئەسلەتمەك؛
- ياداغ — ؛(1) پىيادە ، ياياق ؛ (2) ياداپ كەتكەن ، ئورۇق؛
- ياداماق — ئورۇقلىماق ، جۈدىمەك ؛ زەئىپلەشمەك ، كۈچسىزلەمەك؛
- يادامان — بوشاشمايمەن؛
- يادرو — مەركەز؛(2) كىلىتكا.(3)مېغىز؛ دان؛
- يادرو بومباسى — يادرو بومباسى دېگەن ئۇقۇم تېخىمۇ كەڭ بولۇپ، يادرو پارچىلىنىشى (fission) ۋە يادرو بىرىكىشى (nuclear fusion) جەريانلىرىنى
- يادىچسى — يامغۇر ياغدۇرغۇچى؛
- يار قانات(شەپەرەڭ) — [چاغاتاي لۇغەتىدىكى باشقاچە ئاتاشلىرى: يەراسە/يارقانات/ خۇففاش]؛ يارقانات (Chiroptera) ھايۋانلار دۇنياسىنىڭ سۈت ئەمگۈچىل
- يارا — يۈرەك ، كۈچ ، قۇۋۋەت ، جان ؛ ياردەم ، مەدەت ؛ باتۇرلۇق؛ [نى يارا --- قېنى كۈچ، قېنى مادار؟]؛
- ياراتماق — يوقتىن بار قىلماق؛ ۋۇجۇتقا كەلتۇرمەك؛
- ياراد — بىر خىل قەدىمىي مۇزىكا ئەسۋابى ، بىر خىل چالغۇ؛
- ياراش — تىنچلىق ، كېلىشىم ؛ ياخشى مۇناسىۋەت ؛ چىرايلىق ، يېقىملىق؛
- ياراشىق/ يەراشماق — تىنچلىق ، سۈلھ ؛
- ياراغ(ياراغلىق)؛ — قورال؛ قابىل؛ ياراملىق؛