لۇغەتنى كۆرۈش: ي
- يەققال — روشەن ، ياققال؛
- يەقىن — ؛(1) يېقىن؛ (2) ئېنىق ، مۇقەررەر ، جەزمەن ، چوڭقۇر ئىشىنىش؛ [ ئەھلى يەقىن، يەقىن ئەھلى --- ئەۋلىيالار]؛
- يەقىنەن — شەك - شۈبھىسىز ، شەكسىز ھالدا ، شۈبھىسىز تۈردە ؛ ئەلۋەتتە؛
- يەقىنىي — ئىنتايىن ئېنىق ، مۇقەررەر ؛
- يەك — بىر ، يالغۇز؛ [يەك دىل --- بىر دىل ، بىر نىيەت]؛
- يەك — يامان ، ئەسكى ، پەس ، تۆۋەن ، قوپال مۇئامىلە؛
- يەكا يەك — يەكمۇيەك ، بىرمۇبىر ، بىردىن - بىردىن؛
- يەكانداز — بىردەك ، ئوخشاش ؛ بىردىنلا جان ئالىدىغان؛
- يەكبارە — بىر قېتىم ، بىر نۆۋەت؛
- يەكبەند — بىر تۇتاش ، ئومۇمىي؛
- يەكپا/ يەكپاي — بىر پۇت ، بىر ئاياغ ؛ بىر پۇتلۇق؛
- يەكپارە — بىر پۈتۈن ، بىرلا بارچە؛ [يەكپارە مەرمەردىن ھاسىل ھەيكەل --- بىر پۈتۈن مەرمەردىن ياسالغان ھەيكەل]؛
- يەكتا — يەككە ، تەڭسىز ، تەڭداشسىز ؛
- يەكتالىغ — تەڭداشسىزلىق ؛
- يەكجىھەتلىغ — بىردەكلىك ، بىر يۆنىلىشلىك ، بىرگىلىك ، ئاجرالماسلىق ،بىر گەۋدىلىك؛ [يەكجىھەتلىغ ئەيلەمەك --- بىرلەشمەك ، بىر گەۋدە بولم
- يەكچەشم — بىر كۆزلۈك ئادەم ، بىرلا كۆزى بار كىشى؛
- يەكچەشمە — بىر كۆزلۈك ، بىر تۆشۈكلۈك؛ [ئادەمى يەكچەشمە --- بىر كۆزلۈك ئادەم]؛ [ئەينەكى يەكچەشمە --- بىر كۆزلۈك كۆزەينەك]؛
- يەكدەست — بىرلا قولى بار ، چولاق ، بىر قوللۇق ، بىر قۇر ، بىر يۈرۈش؛ ھەممەگە توغرا كېلىدىغان ،ئاممىماب ؛ ئوخشاش بىر خىل ؛ ئومۇميۈز
- يەكدىگەر — ئۆزئارا ؛ بىر - بىرسىگە ، بىر - بىرسى بىلەن؛ [ بايەكدىگەر --- ئۆزئارا ؛ ئورتاق ، بىرلىشىپ]؛
- يەكران — سورتلۇق ئات ، قۇيرۇقى ئاق ، تېنى قىزغۇچ ئات ، چىلان تورۇق ئات ؛ ئومۇمەن ياخشى سورتلۇق ئات؛
- يەكرەنگ — بىر تۈسلۈك ، ئوخشاش رەڭلىك ، بىر خىل رەڭدىكى ؛ تىلى بىلەن دىلى بىرلىك؛ كۆچمە مەناسى: ۋاپادار ، ئىخلاسمەن ، سىرداش؛ [يەكر
- يەكرەھە — يالغۇز كىشىلىك يول ، جىم يول ، سوقماق؛
- يەكرو — بىر يۈزلۈك ، ئەستەرلىك (رەخت) ؛ بىر خىل ، ئوخشاش ، سەمىمىي ،سادىق ، ئوچۇق كۆڭۈل؛
- يەكسان — بىر خىل ، باراۋەر ، تەڭ؛ [ باخاكى يەكسان --- يەر بىلەن ئوخشاش]؛ [يەكسان قىلماق --- باراۋەر قىلماق ، تەڭ قىلماق]؛ [يەكسان