لۇغەتنى كۆرۈش: ى

• ئىدىسى — ئىگەسى ، خوجىسى؛
• ئىدىش — قاچا ، خۇمرا؛
• ئىدىيە — مەپكۈرە؛ بىرەر مەسىلە، ھادىسە ياكى ۋەقە ھەققىدەكى پىكىر، نۇقتىنەزەر ياكى قاراش؛غايە،ئوي؛
• ئىر — ناخشا، جىر؛
• ئىراد — نەقىل كەلتۈرۈش ، ئۈزۈپ ئالىپ قوللىنىش ؛ ئىسپاتلاش؛ بايان قىلىش؛ مۇنازىرە قىلىش ،رەددىيە بېرىش؛ [ئىراد قىلماق، ئىراد ئەتم
• ئىرادات — ؛«ئىرادە»نىڭ كۆپلۈكى : ئىرادىلەر؛ [ئىرادات ئىلكى بەرمەك --- قول بەرمەك ، مۇرىت بولماق]؛
• ئىرادە/ئىرادەت — نىيەت ، ئىستەك ، ئىختىيار ، خاھىش ؛ قەست ، مۇرىتلىق؛ [ئىرادە ئەيلەمەك --- خالىماق، ئىزدىمەك ، مەيىل قىلماق]؛ [كەلمەك ئىر
• ئىرادەلىك — Conative(سۈپەت)--پىسخولوگىيە ۋە تىلشۇناسلىقتا ئىنساننىڭ ئىرادەسى، ئارزۇسى، نىيەتى ۋە ھەرىكەت قىلىش ئىستەكىگە دائىر بولغا
• ئىراق — ئىراق، تارىختا مېسوپوتامىيە دەپ ئاتالغان، دۇنيادىكى ئەڭ قەدىمىي مەدەنىيەتلەرنىڭ مەركىزى بولغان. بۇ رايون سومېر، ئاككاد،
• ئىراقىي — ؛(1) ئىراقلىق ، ئىراقنىڭ ، ئىراققا دائىر ؛ (2) ئەرەب ئېتى ، نەسىللىك چاپقۇر ئات؛
• ئىران — ئىران، تارىختا پارىس دەۋلەتى دەپمۇ ئاتالغان، دۇنيادىكى ئەڭ قەدىمىي مەدەنىيەتلەرنىڭ بىرىگە ئىگە. بۇ دەۋلەت مىلادىدىن بۇرۇ
• ئىراۋۇل — قوشۇننىڭ ئالدىنقى قىسمى ، ئالدىنقى قىسىم؛
• ئىرەم — ئەپسانەۋى گۈزەل بىر باغنىڭ نامى؛ [رەۋزەئى ئىرەم --- ئىرەم بېغى]؛
• ئىرەمۋەش — ئىرەم بېقىغا ئوخشاش؛
• ئىرتىبات — باغلىنىش ، ئۇلىنىش ، ئالاقە ، مۇناسىۋەت؛
• ئىرتىداد — چېكىنىش ، ئاينىش ، خائىنلىق؛
• ئىرتىفائ — ئېگىزلىك ، بۈيۈكلۈك ، يۇقارىلىق؛ دېڭىز يۈزىدىن ئېگىزلىك؛ كۆتۈرۈلۈش ، يۈكسىلىش؛
• ئىرتىكاب — پېتىپ قېلىش ، چۈشۈپ كېتىش ، گۇناھ قىلىش ، جىنايەت ئۆتكۈزۈش؛ [چاغىر ئىرتىكاب قىلماق --- ھاراق ئىچىپ گۇناھ قىلماق]؛ [ئىشقا
• ئىرجائ — قايتۇرۇش ، كەينىگە ياندۇرۇش ، كەتكۈزۈش؛
• ئىرجەئ — قايت ، قايتىڭ! (بۇيرۇق پېئىل) ؛ كۆچمە مەناسى: ئۆلۈم بۇيرۇقى؛
• ئىرجەيمەك — ھىجايماق، چىشلىرىنى كۆرسىتىپ كۈلمەك؛
• ئىرراتسىئونال — Irrational(ئىسىم/سۈپەت)--مەنتىق، ئاقىل ياكى ئەقىلگە ئاساسلانماي، ئېمدادى ياكى ھېسسىياتقا تايىنىپ قىلىنىدىغان ھەرىكەت، قا
• ئىرز — ئىپپەت ، نومۇس ، پاك بەدەن ، پاكلىق؛ كۆپلۈكى : ئەئراز ؛
• ئىرس — ۋارىسلىق؛