لۇغەتنى كۆرۈش: د

• دەبدەبە — تەنتەنە ، داغدۇغا ، ھەيۋەت ؛ يۇقارى ئاۋاز ، داقا - دۇمباق ئاۋازى؛
• دەبقۇر — قېتىم ، مەرتەم ، نۆۋەت؛ [يەتى دەبقۇر --- يەتتە قېتىم ، يەتتە مەرتەم]؛
• دەبۇر — غەرپ شامىلى ، غەرپتىن شەرققە سوقىدىغان شامال؛
• دەبىر — كاتىپ ، مىرزا ، قەلەمكەش؛ كۆچمە مەناسى: مېركۇرى يۇلتۇزى ؛
• دەبىرىستان — يېزىش ئۆي؛ كۆچمە مەناسى: مەكتەپ ؛ [دەبىرىستان ئەھلى --- مەكتەپ ئوقۇغۇچىلىرى]؛
• دەبىستان — ئەدەپ ئۆگىنىش ئۆيى؛ ئوقۇش ئۆيى؛
• دەپ شەيئەلىللا — خۇدا يولىدا تەلەپ قىلىپ؛
• دەپتەردار — بىر دەۋلەتنىڭ مالىيە ئىشلىرىنى بېجىرگۈچى ئالى مەمۇر، ئەمەلدار. بوغالتېر(بوغالتىر).
• دەپسەمەك — دەسسىمەك ، ئاياغ ئاستى قىلماق، دەسسەپ تۇرماق؛
• دەپمەك — تەپمەك؛
• دەپنى — يوق قىلىش، قايتۇرۇۋېتىش؛ئىتتىرىپ چىقىرۋېتىش.
• دەپىن — توپا ئىچىگە (گۆرگە) كىرمەك، كۆممەك؛
• دەتتە-دەتتە — تەدرىجى؛ پەيدىن-پەي.
• دەججال — دەججال--ئالدامچى، ھىيلىگەر،كاززاپ دىگەن مەنالاردا ئىشىلتىلىدۇ؛ دىنىي رىۋايەت بويىچە ، زامان ئاخىر بولۇش ئالدىدا پەيدا بو
• دەخل — كىرىش ، سوقۇنۇش ، ئارىلىشىش ، مۇناسىۋەتتە بولۇش ، ئالاقە؛ كىرىم ،تاپاۋەت؛ [دەخل ئەيلەمەك --- كىرمەك ، ئارىلاشماق ، سوقۇن
• دەخى — تېخى، يەنە؛
• دەخىل — ئارىلاشماق؛ توسالغۇ بولماق؛تەسىر قىلماق؛
• دەخىل تەرۇز — توسقۇن بولماق ؛ ئارىلاشماق.
• دەد — ياۋايى ھايۋان، يىرتقۇچ ؛
• دەدەك — دېدەك ، چۆرى ، قۇل ، ئايال؛
• دەدۇدام — ياۋايى ھايۋانلار ۋە ئۆي ھايۋانلىرى؛
• دەدۇۋەھش — بارلىق يىرتقۇچ ھايۋانلار؛
• دەر — ؛1) ئىشىك ؛ 2) سۆزلەرنىڭ بېشىغا قوشۇلۇپ ئورۇن كېلىش قوشۇمچىسىنىڭ رولىنى ئوينايدۇ؛ [دەرخاتىر --- كۆڭلىدە]؛ [دەرئاخىرەت --
• دەر بەدەر — ئىشىكمۇ-ئىشىك؛ كىشىلەر ئىشىكىدە.